کتاب «پویاییهای بالادستی: رهیافتی به اقتصاد اکتشاف و تولید نفت»، اثری جدید و تخصصی در حوزه اقتصاد و برنامهریزی بالادستی صنعت نفت و گاز است که با هدف پیوند دادن واقعیتهای مهندسی پروژههای E&P با تصمیمگیریهای اقتصادی و سرمایهگذاری تدوین شده است.
کتاب، چرخه کامل عمر دارایی بالادستی را از اکتشاف و ارزیابی تا توسعه، تولید و ترک چاه دنبال میکند و در این مسیر موضوعاتی همچون غربالگری پروژه، برنامهریزی توسعه میدان، برآورد هزینه، بهینهسازی تولید، مدیریت ریسک، مدیریت سبد داراییها و تخصیص سرمایه را بررسی میکند.
نویسنده تلاش کرده است به جای ارائه صرفاً مباحث نظری اقتصادی، ابزارهای عملی برای ارزیابی فرصتهای بالادستی و تصمیمگیری در شرایط عدمقطعیت ارائه دهد. مطالعات موردی از مناطق مختلف جهان نیز به کتاب کمک میکنند تا ارتباط میان مدلهای اقتصادی و مسائل واقعی صنعت روشن شود.
کتاب با بررسی اقتصاد اکتشاف آغاز میشود و سپس به اقتصاد مخزن، حفاری و تولید میپردازد و نشان میدهد چگونه تصمیمهای فنی در هر مرحله میتوانند بر ارزش اقتصادی یک دارایی اثر بگذارند. در ادامه، اقتصاد توسعه میدان بهعنوان یکی از محورهای اصلی برنامهریزی بالادستی مطرح میشود؛ جایی که انتخاب سناریوی توسعه، برآورد CAPEX وOPEX، زمانبندی سرمایهگذاری، پیشبینی تولید و ارزیابی اقتصادی پروژه در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
در بخشهای بعدی، کتاب وارد حوزه مدیریت ریسک و عدمقطعیت میشود و روشهایی مانند مدلسازی جریان نقدی، تحلیل سناریو و شبیهسازی مونتکارلو را در ارزیابی پروژههای نفتی بررسی میکند. همچنین فراتر از روش سنتی جریان نقدی تنزیلشده (DCF) به رویکردهایی برای تصمیمگیری در محیطهای متغیر و پرریسک میپردازد. این بخش برای برنامهریزی پروژههای توسعه میدان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تصمیمهای E&P معمولاً در شرایطی اتخاذ میشوند که قیمت نفت، حجم ذخایر، هزینه توسعه و عملکرد تولید با عدمقطعیت همراه هستند.
در ادامه، کتاب به ESG، بیطرفی کربنی، دیجیتالسازی، هوش مصنوعی و آینده هیدروکربنها میپردازد و تأثیر این روندها را بر اقتصاد پروژههای بالادستی بررسی میکند. همچنین اقتصاد داراییهای در حال بلوغ، تفاوتهای اقتصادی توسعه میادین خشکی و دریایی و چشمانداز آینده اقتصاد بالادستی مورد توجه قرار میگیرد. از این منظر، اثر تلاش میکند نشان دهد که برنامهریزی نسل جدید در صنعت نفت باید از ارزیابی صرفاً فنی و اقتصادی پروژه فراتر رود و تغییرات فناوری، مقررات، بازار و گذار انرژی را نیز در تصمیمگیری لحاظ کند.
مشخصات کتاب
نویسنده: Sulaiman F. Al-Sajari
ناشر: CRC Press / Taylor & Francis
سال انتشار: ۲۰۲۶
ویرایش نخست
تعداد صفحات: ۳۲۶ صفحه
🌐روابط عمومی و امور بینالملل