هوش مصنوعی در صنعت انرژی: نظریه، مطالعات موردی و کاربردها

ساختار کتاب از یک مسیر منطقی پیروی می‌کند. فصل نخست به نظریه و پیشینه هوش مصنوعی و روش‌های یادگیری ماشینی اختصاص دارد و مبانی لازم برای درک کاربردهای تخصصی را فراهم می‌کند. پس از آن، کتاب وارد قلب فعالیت‌های بالادستی می‌شود و در فصل دوم کاربردهای هوش مصنوعی در مشخصه‌سازی مخازن، زمین‌شناسی و ژئوفیزیک را بررسی می‌کند؛ حوزه‌ای که در آن حجم بالای داده‌های زیرسطحی، فرصت مهمی برای استفاده از الگوریتم‌های داده‌محور ایجاد کرده است. 

فصل سوم به مهندسی حفاری اختصاص دارد و کاربرد AI در تحلیل داده‌های حفاری و بهبود فرایندهای تصمیم‌گیری این بخش را بررسی می‌کند. فصل چهارم به مهندسی و مدیریت مخزن می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه روش‌های هوشمند می‌توانند در شناخت رفتار مخزن و پشتیبانی از تصمیم‌های مدیریتی مورد استفاده قرار گیرند. فصل پنجم نیز حوزه تکمیل چاه، تولید و تحریک چاه را پوشش می‌دهد و کاربرد هوش مصنوعی را از مرحله تکمیل تا بهینه‌سازی عملکرد چاه دنبال می‌کند. 

در ادامه، فصل ششم به موضوع ازدیاد برداشت (EOR) اختصاص دارد؛ حوزه‌ای که در آن مدل‌سازی و تحلیل داده می‌تواند برای ارزیابی و بهینه‌سازی روش‌های افزایش بازیافت مورد استفاده قرار گیرد. فصل هفتم دامنه بحث را به تأسیسات، خطوط لوله و اندازه‌گیری گسترش می‌دهد و فصل هشتم کاربرد AI در منابع غیرمتعارف را بررسی می‌کند. به این ترتیب، کتاب تلاش می‌کند تصویری نسبتاً جامع از کاربرد هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف زنجیره فنی صنعت نفت و گاز ارائه دهد. 

فصل نهم، ارتباط هوش مصنوعی با انقلاب صنعتی چهارم را بررسی می‌کند و فناوری‌هایی مانند میدان‌های هوشمند، دوقلوهای دیجیتال و اینترنت اشیا را در چارچوب تحول دیجیتال صنعت انرژی قرار می‌دهد. فصل دهم به کاربرد AI در منابع تجدیدپذیر اختصاص دارد و در فصل یازدهم، مسیرهای آینده استفاده از هوش مصنوعی در صنعت انرژی بررسی می‌شود. بنابراین، کتاب در عین تمرکز قابل توجه بر نفت و گاز، چشم‌انداز گسترده‌تری از جایگاه AI در تحول صنعت انرژی نیز ارائه می‌کند. 

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این اثر، تأکید آن بر مطالعات موردی و کاربرد عملی است. بر اساس معرفی رسمی CRC Press، کتاب علاوه بر مباحث نظری و تکنیک‌های پیشرفته، شامل نمونه‌های کاربردی و حدود ۵۰۰ مطالعه موردی بین‌المللی است که تجربه‌ها، چالش‌ها و درس‌آموخته‌های استفاده از هوش مصنوعی در صنعت انرژی را بررسی می‌کنند. همچنین ارتباط AI با فناوری‌هایی مانند Industry 4.0، دوقلوهای دیجیتال، میدان‌های هوشمند و اینترنت اشیا در آن مورد توجه قرار گرفته است. 

از منظر صنعت بالادست، اهمیت این کتاب در آن است که هوش مصنوعی را در امتداد مسائل واقعی مهندسی قرار می‌دهد؛ از داده‌های زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی و طراحی عملیات حفاری تا مدیریت مخزن، تکمیل و تولید چاه، ازدیاد برداشت و تحلیل عملکرد منابع غیرمتعارف. از این منظر، کتاب می‌تواند برای مهندسان، متخصصان داده، مدیران فنی و پژوهشگران صنعت نفت که با گذار از روش‌های سنتی به سمت تصمیم‌گیری داده‌محور مواجه‌اند، منبعی کاربردی باشد. 

مشخصات کتاب

نویسنده: مجموعه‌ای از نویسندگان

سال انتشار: ۲۰۲۶ 

ویرایش: نخست 

تعداد صفحات: ۷۳۰ 

تعداد فصل‌ها: ۱۱ 

#کتابخانه_داکو